Trả lời
Dạ dày có môi trường axit rất mạnh, độ pH chỉ khoảng 1-2, đủ để tiêu diệt hầu hết vi khuẩn. Tuy nhiên, HP (Helicobacter pylori) là một trong số ít vi khuẩn có khả năng tồn tại nhờ tiết men urease trung hòa axit xung quanh, giúp chúng bám vào niêm mạc, dễ dàng tồn tại nhiều năm.
HP lây chủ yếu qua đường tiêu hóa (miệng – miệng, phân – miệng), dễ lây lan trong gia đình do tiếp xúc gần, thói quen ăn uống chung, chưa đảm bảo vệ sinh. Tuy nhiên, vi khuẩn này không lây nhanh như bệnh hô hấp, quá trình này diễn ra từ từ và âm thầm trong thời gian dài. Trẻ nhỏ sống chung trong gia đình có người nhiễm HP thường có nguy cơ nhiễm cao do tiếp xúc gần, điều kiện sinh hoạt chung. Phần lớn trẻ nhiễm HP không biểu hiện triệu chứng rõ rệt cũng như ít gặp biến chứng cấp tính ngay.
Nếu trẻ nhỏ không có triệu chứng, khỏe mạnh thì không nên tầm soát, điều trị HP vì chưa cần thiết. Đặc biệt phác đồ điều trị tại Việt Nam có nhiều tác dụng phụ do tỷ lệ kháng kháng kháng sinh của vi khuẩn HP ở nước ta rất cao, nên phải phối hợp nhiều thuốc. Ngoài ra, nguy cơ tái nhiễm vẫn có thể xảy ra nếu nguồn lây trong gia đình chưa được kiểm soát.
Mức độ biểu hiện lâm sàng và nguy cơ biến chứng của vi khuẩn HP phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm mức độ tổn thương niêm mạc dạ dày, đáp ứng miễn dịch của cơ thể, yếu tố môi trường. Nhiều trường hợp có thể gây viêm loét dạ dày – tá tràng. Nếu không điều trị kịp thời dễ tái phát, dẫn đến biến chứng như xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày.
Chỉ định điều trị vi khuẩn này thường được bác sĩ chỉ định khi trẻ có loét dạ dày – tá tràng xác định qua nội soi, đau bụng kéo dài kèm tổn thương niêm mạc, thiếu máu thiếu sắt không rõ nguyên nhân. Khi đó, điều trị diệt HP góp phần giảm tái phát loét, hạn chế nguy cơ biến chứng lâu dài.
Bạn nên đưa con đi khám khi có các dấu hiệu như đau bụng tái diễn kéo dài, sụt cân, kém ăn. Bạn hướng dẫn con thực hiện các thói quen như rửa tay trước ăn, dùng dụng cụ ăn uống riêng. Gia đình nên hạn chế mớm thức ăn cho trẻ để giảm nguy cơ lây truyền.
TS.BS Vũ Trường Khanh
Trưởng khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
