Muốn trẻ có chế độ ăn uống hợp lý, không ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa, giữ được cân nặng phù hợp, ba mẹ cần duy trì bữa ăn tương ứng với từng loại thực phẩm có thời gian tiêu hóa khác nhau.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Anh Duy Tùng, Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng Nutrihome, cho biết toàn bộ quá trình tiêu hóa của trẻ em có thể mất vài giờ. Thức ăn trung bình sẽ nằm ở dạ dày khoảng 40-120 phút, thêm 40-120 phút ở trong ruột non.

Thức ăn đặc, nghĩa là có nhiều chất đạm hoặc chất béo thì mất nhiều thời gian để tiêu hóa. Ví dụ, phô mai, khoai tây phải mất 120 phút dạ dày mới tiêu hóa hết; thịt bò, đậu hạt phải mất 180 phút mới đủ thời gian tiêu hóa.

Các loại thực phẩm carbohydrate đơn giản như gạo tẻ, mì ống hoặc đường đơn, trung bình nằm trong dạ dày từ 30- 60 phút. Nếu phết thêm một lớp bơ đậu phộng dày lên bánh mì nướng, hoặc lớp bơ và trứng, thì có thể mất từ 2-4 giờ để thức ăn rời khỏi dạ dày. Nếu ba mẹ cho thêm vào khẩu phần ăn của trẻ một miếng thịt xông khói thì thời gian tiêu hóa có thể còn dài hơn.

Bác sĩ Tùng cho biết, phụ huynh có thể tham khảo thời gian tiêu hóa của một số thực phẩm quen thuộc dưới đây, để có cách chăm sóc trẻ hợp lý.

Chất lỏng: Thời gian tiêu hóa của nước thường từ 10-20 phút; chất lỏng đơn giản (nước trái cây trong, trà, soda): 20- 40 phút; chất lỏng phức tạp (sinh tố, protein lắc, nước hầm xương):40-60 phút…

Sinh tố, nước ép hoặc nước canh không chứa chất xơ và sẽ tiêu hóa trong vòng 15-20 phút. Rau, trái cây chứa nhiều vitamin và khoáng chất. Điều này có thể được hấp thụ nhanh chóng thông qua việc sử dụng nước trái cây tươi.

Trái cây, rau: Trái cây, rau hoặc salad chứa sinh tố, chất xơ. Do thời gian tiêu hóa kéo dài 20-30 phút nên sẽ giúp trẻ no lâu hơn nước trái cây.

Quá trình tiêu hóa dưa hấu mất 20 phút, các loại dưa khác mất khoảng 30 phút. Ngoài ra, chuối, bưởi, cam, nho cũng mất khoảng 30 phút. Tương tự, các loại trái cây khác như táo, lê, anh đào, mận và kiwi mất 40 phút để tiêu hóa.

Cải xoăn, súp lơ, bông cải xanh, cải ngọt, các loại rau lá xanh, rau họ cải mất khoảng 40 phút để tiêu hóa. Rau củ, ngoài khoai tây chẳng hạn như củ cải đường, cà rốt và củ cải vàng, mất khoảng 50 phút để tiêu hóa. Quá trình tiêu hóa bơ, ngô, khoai lang, khoai tây, hạt dẻ, các loại rau giàu tinh bột khác mất 60 phút.

Ngũ cốc và các loại hạt: Quá trình tiêu hóa gạo lứt, yến mạch và bột ngô mất khoảng 90 phút; đậu hết 120 phút. Các loại hạt như bí ngô, hướng dương và vừng là khoảng 2 giờ. Cơ thể mất khoảng 3 giờ để tiêu hóa các loại hạt điều, quả óc chó, quả hồ đào, hạnh nhân, brazil, đậu phộng.

Thịt và sản phẩm chế biến từ sữa: Cơ thể mất khoảng 90 phút để tiêu hóa hoàn toàn sữa và các sản phẩm phô mai ít béo. Ngoài ra, để tiêu hóa pho mát và pho mát mềm, phải mất 2 giờ. Pho mát cứng mất khoảng 5 giờ để tiêu hóa. Lòng đỏ trứng cần 30 phút và toàn bộ quả trứng cần 45 phút để tiêu hóa. Quá trình tiêu hóa thịt, cá có thể mất đến 2 ngày.

Cũng theo bác sĩ Tùng, chứng ợ nóng, trào ngược axit có thể xảy ra nếu trẻ ăn gần giờ ngủ. Ba mẹ không nên cho bé ăn quá no trước khi đi ngủ. Điều đó có nghĩa là axit trong dạ dày, dịch tiêu hóa tiếp tục hoạt động khi chúng ta đang ngủ, làm tăng nguy cơ bị ợ chua, trào ngược axit và khó tiêu. Thịt cừu, thịt xông khói, thịt bò, phô mai cứng làm từ sữa nguyên chất, các loại hạt cần khoảng 4 giờ mới tiêu hóa hết. Nếu trẻ ăn muộn cũng sẽ dễ bị béo phì.

Nếu phải ăn trước khi đi ngủ thì trẻ hãy chọn những thức ăn dễ tiêu hóa, nhanh chóng như trứng, hải sản, rau và trái cây, để giảm nguy cơ mắc các bệnh đường tiêu hóa.

Ba mẹ cũng nên cho trẻ ăn uống cân bằng, thêm thực phẩm giàu chất xơ vào chế độ ăn uống của trẻ như trái cây, các loại đậu, rau và ngũ cốc, giúp giữ cho hệ thống tiêu hóa hoạt động nhanh chóng. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn giúp ngăn ngừa táo bón, kích thích sự phát triển của vi khuẩn đường ruột, thúc đẩy quá trình giảm cân.

Thức ăn nhanh, chế biến sẵn thường giàu chất béo, dễ gây ra vấn đề về tiêu hóa. Ngoài ra, những loại thực phẩm này còn chứa nhiều đường dẫn đến rối loạn cân bằng vi khuẩn đường ruột.

Bác sĩ Tùng khuyên, ba mẹ nên cho trẻ ăn nhẹ với thực phẩm tiêu thụ nhanh, ăn sáng và trưa với thực phẩm tiêu thụ vừa (tầm 30-90 phút). Buổi tối, trẻ tránh ăn thực phẩm tiêu thụ lâu (trên 120 phút).

Bình An