Tôi có thể tự mua thêm kẽm và vitamin tổng hợp cho bé uống? (Thu Hà, Hà Nội)

Trả lời:

Biếng ăn là một trong những vấn đề dinh dưỡng thường gặp ở trẻ. Khi tình trạng này kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, cha mẹ cần chú ý vì đây có thể là dấu hiệu liên quan thiếu những vi chất dinh dưỡng sau:

Kẽm tham gia vào hoạt động của các enzyme chuyển hóa và gai vị giác trên lưỡi. Thiếu kẽm khiến trẻ giảm cảm nhận mùi vị, ăn không ngon miệng và dễ mắc các bệnh đường hô hấp, tiêu chảy. Trẻ thường có thêm các dấu hiệu như rụng tóc, tóc mọc chậm, tóc thưa, móng tay xước, thường ngủ không ngon giấc, khó ngủ.

Sắt cần thiết cho quá trình tạo máu và vận chuyển oxy đến các cơ quan. Thiếu sắt gây thiếu máu, làm cho trẻ mệt mỏi, uể oải, giảm nồng độ oxy đến các mô, từ đó làm trẻ mất cảm giác thèm ăn, kém tập trung.

Các vitamin nhóm B (B1, B2, B6, B12) đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa năng lượng. Thiếu hụt nhóm này khiến hệ tiêu hóa làm việc kém hiệu quả, trẻ nhanh đầy bụng, khó tiêu, ảnh hưởng đến tình trạng biếng ăn ở trẻ.

Thiếu vitamin D, canxi khiến trẻ ngủ không ngon giấc, hay quấy khóc ban đêm, dẫn đến mệt mỏi, khó chịu, ăn kém.

Trẻ biếng ăn do thiếu vi chất cần được khám và bổ sung đúng dưỡng chất thiếu hụt, thay vì chỉ tập trung ép ăn. Ép ăn không mang lại hiệu quả lâu dài, từ đó trẻ dễ hình thành tâm lý sợ ăn, căng thẳng.

Nhiều phụ huynh có xu hướng tự mua kẽm, lysine, vitamin tổng hợp hoặc các sản phẩm hỗ trợ ăn ngon khi thấy con ăn ít. Tuy nhiên, tự ý bổ sung vi chất không đúng cách có thể khiến tình trạng kéo dài hơn.

Với kẽm, trẻ cần được bổ sung đúng hàm lượng theo độ tuổi, cân nặng, mức độ thiếu hụt. Nếu dùng liều quá thấp, thiếu kẽm, biếng ăn khó cải thiện. Ngược lại, bổ sung liều cao kéo dài gây dư thừa, làm ảnh hưởng khả năng hấp thu sắt, canxi.

Nhiều trường hợp trẻ thiếu một vi chất nhưng lại được bổ sung loại khác không phù hợp. Khi đó, tình trạng biếng ăn kéo dài và ảnh hưởng đến tăng trưởng, phát triển của trẻ.

Để trẻ giảm biếng ăn, phụ huynh nên ưu tiên điều chỉnh thói quen sinh hoạt, cách chăm sóc trước. Trẻ cần được ăn đúng giờ, hạn chế ăn vặt trước bữa chính, thay đổi cách chế biến phù hợp lứa tuổi, trình bày món ăn bắt mắt… Nếu đã thay đổi chế độ chăm sóc nhưng trẻ vẫn biếng ăn kéo dài, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám nhằm đánh giá tình trạng dinh dưỡng, thói quen ăn uống, chỉ định xét nghiệm khi cần.

ThS.BS Hoàng Thị Hằng
Khoa Dinh dưỡng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội