Khoảng 41% học sinh biết bơi, 12% trường học có bể bơi, giới chức y tế đề xuất đưa bơi an toàn vào chương trình giáo dục chính khóa.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức tại Hội thảo liên ngành về phòng, chống đuối nước trẻ em hôm 10/7, cho biết đuối nước là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em. Mỗi năm cả nước hơn 4.700 trường hợp tử vong do đuối nước, trong đó gần 2.000 ca là trẻ em. Việt Nam có mạng lưới sông ngòi dày đặc, đường bờ biển dài, trong khi biến đổi khí hậu và thiên tai ngày càng làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn đuối nước.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng đuối nước ở trẻ em xuất phát từ nhận thức của gia đình, cộng đồng, xã hội về vấn đề này còn hạn chế. Nhiều trẻ chưa biết bơi, thiếu kỹ năng an toàn trong môi trường nước, đồng thời chưa nhận thức về sự nguy hiểm của việc tắm, chơi gần bờ sông. Ngoài ra, nhiều địa phương còn thiếu cơ sở vật chất và giáo viên dạy bơi. Tỷ lệ trường học tổ chức dạy bơi cho học sinh còn rất thấp, thiếu bể bơi, thiết bị.

Số liệu từ 34 Sở Giáo dục và Đào tạo cho thấy đến ngày 15/6 cả nước có 2.919 trong tổng số 25.090 trường học có bể bơi, tương đương gần 12%. Tỷ lệ học sinh biết bơi đạt 41%, trong khi trung bình mỗi trường chỉ có 0,57 giáo viên được cấp chứng nhận dạy bơi. Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết hạn chế lớn nhất là thiếu kinh phí đầu tư cơ sở vật chất và nguồn lực xã hội hóa, đặc biệt tại các địa phương vùng sâu, vùng xa.

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia cho rằng việc dạy bơi hiện nay vẫn phụ thuộc vào các chương trình, dự án ngắn hạn nên chưa tạo được hiệu quả bền vững. PGS.TS Phạm Việt Cường, Trung tâm Nghiên cứu Chính sách và Phòng chống Chấn thương, Trường Đại học Y tế Công cộng, cho biết kỹ năng bơi an toàn của trẻ có thể giảm gần 50% sau khoảng 6 tháng nếu không được luyện tập thường xuyên.

Từ kinh nghiệm triển khai tại Đồng Tháp, Quảng Trị và Huế, ông đề xuất đưa bơi an toàn vào chương trình giáo dục chính khóa với chuẩn đầu ra như bơi liên tục 25 m và nổi hoặc đứng nước trong 90 giây. Bên cạnh đó, cần duy trì nguồn kinh phí thường xuyên từ ngân sách địa phương, phát triển mô hình bể bơi di động, bể bơi thông minh và cơ chế dùng chung bể bơi giữa các trường để mở rộng cơ hội học bơi cho học sinh, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa và khu vực thường xuyên xảy ra lũ lụt.

Đồng quan điểm, ThS Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc quốc gia Tổ chức Campaign For Tobacco – Free Kids, nhận định thời tiết cực đoan và thiên tai đang làm gia tăng nguy cơ đuối nước, nhất là ở khu vực nông thôn. Bà đề xuất lồng ghép mục tiêu phòng, chống đuối nước vào kế hoạch phát triển của địa phương; xây dựng tiêu chuẩn thống nhất về dạy bơi an toàn; đầu tư bền vững cho cơ sở vật chất và đội ngũ giảng dạy; đồng thời theo dõi, đánh giá khả năng duy trì kỹ năng của trẻ sau đào tạo thay vì chỉ thống kê số lượng tham gia.

Còn bà Meheret Melles-Brewer, Trưởng nhóm Môi trường và Lối sống lành mạnh của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, cho rằng biến đổi khí hậu, lũ lụt và đô thị hóa đang làm gia tăng nguy cơ đuối nước. Vì vậy, cần lồng ghép nội dung này vào các chiến lược quốc gia về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu. WHO cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực và thúc đẩy đầu tư bền vững cho công tác phòng, chống đuối nước.

Lê Nga