An, 15 tuổi, gầy, da xanh, bác sĩ phát hiện thiếu máu nặng do viêm dạ dày ái toan, chỉ định truyền máu.

An cao 1,68 m, nặng 50 kg, thể trạng yếu. Kết quả khám sức khỏe tổng quát cho thấy chỉ số hemoglobin (Hb) 5,5 g/dL, giảm một nửa so với bình thường. Nhiều năm qua, An gầy, da xanh, hay mệt khi chạy nhảy, gia đình nghĩ do kén ăn và dị ứng thực phẩm nên không đưa đi khám.

BS.CKI Nguyễn Thị Hạnh Trang, Phó khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết hemoglobin là protein trong hồng cầu có nhiệm vụ vận chuyển oxy đến các cơ quan. Ở trẻ 12-15 tuổi, chỉ số Hb bình thường khoảng 12-15 g/dL ở nữ và 13-17 g/dL ở nam, chỉ số của An cho thấy thiếu máu nặng.

Bác sĩ Trang chỉ định truyền 500 ml hồng cầu lắng, đồng thời kiểm tra chuyên sâu tìm nguyên nhân. Kết quả nội soi và sinh thiết xác định An mắc bệnh viêm dạ dày ái toan. Đây là bệnh lý viêm đường tiêu hóa mạn tính ít gặp, xảy ra khi bạch cầu ái toan thâm nhiễm nhiều ở biểu mô đường tiêu hóa.

Những trẻ mắc bệnh này cũng có các tình trạng quá mẫn như hen suyễn, chàm da, viêm mũi dị ứng… hoặc cơ địa dị ứng như bé An. Bệnh làm tổn thương niêm mạc dạ dày, tá tràng gây mất máu vi thể (mất máu ít, khó phát hiện) kéo dài và kém hấp thu sắt dẫn đến thiếu máu nặng.

Bác sĩ Trang chỉ định bổ sung sắt kết hợp dùng thuốc điều trị viêm dạ dày ái toan và xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp cho An. Sau 4 ngày, chỉ số hemoglobin tăng từ 5,5 g/dL lên 8 g/dL, da hồng hào trở lại, An ăn uống tốt, hết chóng mặt và được xuất viện.

Bác sĩ Trang cho biết nhiều trẻ thiếu máu kéo dài vẫn đi học, chơi thể thao và sinh hoạt bình thường do cơ thể đã thích nghi dần với tình trạng thiếu oxy. Gia đình chỉ tình cờ phát hiện khi khám sức khỏe hoặc bệnh tiến triển nặng. Thiếu máu kéo dài khiến trẻ suy dinh dưỡng, chậm phát triển chiều cao, suy yếu hệ miễn dịch, dễ mắc bệnh truyền nhiễm. Nếu không được can thiệp dẫn đến thiếu máu mức độ nặng khiến tim làm việc quá sức trong thời gian dài có thể dẫn đến phì đại cơ tim, loạn nhịp tim hoặc suy tim.

Bác sĩ Trang lưu ý sau điều trị, trẻ cần ăn đủ các nhóm chất, ưu tiên thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, trứng, cá, các loại đậu và rau lá xanh. Nên kết hợp trái cây giàu vitamin C như cam, quýt, bưởi, dâu tây… để tăng hấp thu sắt, bổ sung vi chất theo hướng dẫn của bác sĩ, khám sức khỏe định kỳ để kịp thời phát hiện các bất thường.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thiếu máu do thiếu sắt là một trong những rối loạn dinh dưỡng phổ biến nhất ở trẻ em trên toàn cầu. Tại Việt Nam, theo Bộ Y tế, thiếu sắt, thiếu máu và các vi chất dinh dưỡng thiết yếu vẫn là những vấn đề dinh dưỡng cần ưu tiên cải thiện.

Minh Tâm

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi