Ngày 2/4 hàng năm được Liên Hợp Quốc chọn làm Ngày Thế giới Nhận thức về Tự kỷ, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về rối loạn phát triển thần kinh này. Tự kỷ ảnh hưởng nghiêm trọng đến trẻ em, nhưng can thiệp sớm có thể tạo ra sự khác biệt lớn.

Tự kỷ – Rối loạn phát triển thần kinh phổ biến

Tự kỷ là một rối loạn phát triển thần kinh, thường xuất hiện sớm ở trẻ em và kéo dài suốt cuộc đời. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cứ 100 trẻ em thì có 1 trẻ mắc tự kỷ. Tại Việt Nam, tỷ lệ này cũng đang gia tăng, với trẻ em nam có nguy cơ mắc cao hơn trẻ em nữ.

Nguyên nhân chính xác của tự kỷ vẫn chưa được xác định, nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng yếu tố di truyền và môi trường đóng vai trò quan trọng. Tự kỷ được đặc trưng bởi những khiếm khuyết về ngôn ngữ, giao tiếp, tương tác xã hội và hành vi.

Mặc dù tự kỷ gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng tới các hoạt động chức năng, chất lượng sống của trẻ như vậy nhưng nếu được phát hiện và can thiệp sớm cùng sự hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng, trẻ mắc tự kỷ sẽ có khả năng phát triển các giá trị bản thân, hòa nhập cộng đồng.

Can thiệp sớm – “Giai đoạn vàng” cho trẻ tự kỷ

Can thiệp sớm là các tác động có chủ đích, có kế hoạch, được cá nhân hóa, dành cho trẻ dưới 6 tuổi, tốt nhất là trước 3 tuổi. Can thiệp này giúp giảm mức độ ảnh hưởng của tự kỷ, giúp trẻ đạt được các kỹ năng cần thiết và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Đối với trẻ, can thiệp sớm giúp trẻ phát triển các kỹ năng giao tiếp, xã hội và hành vi, từ đó hòa nhập cộng đồng tốt hơn. Đối với gia đình, can thiệp sớm giúp cha mẹ hiểu rõ về tự kỷ, giảm căng thẳng và xây dựng mối quan hệ tốt hơn với con. Đối với xã hội, can thiệp sớm giúp giảm gánh nặng xã hội của tự kỷ, khi trẻ có thể sống độc lập và đóng góp cho cộng đồng.

Phát hiện sớm các dấu hiệu của tự kỷ là rất quan trọng để can thiệp kịp thời. Các dấu hiệu này bao gồm chậm nói hoặc không nói, khó khăn trong giao tiếp bằng mắt và tương tác xã hội, hành vi lặp đi lặp lại và quan tâm hạn chế đến các hoạt động xung quanh. Nếu cha mẹ nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào, hãy đưa trẻ đến các chuyên gia để được đánh giá và can thiệp sớm.

Lan San