Nhược thị (mắt lười) là tình trạng một hoặc hai bên mắt suy giảm thị lực do không được não sử dụng trong quá trình phát triển. Bệnh là nguyên nhân phổ biến gây mất thị lực ở trẻ, xảy ra khi đường dẫn truyền thần kinh thị giác bị cản trở bởi đục thủy tinh thể, đục giác mạc hoặc lác mắt, tật khúc xạ… Nhược thị gây suy giảm thị lực, giảm độ nhạy, sắc nét của vật thể hoặc biến dạng không gian, nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến mù lòa.

BS.CKI Đoàn Thị Phương Nhi, Chuyên khoa Mắt Công nghệ cao, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết nhược thị không thể tự khỏi song có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm. Tùy theo mức độ và nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp như đeo kính, liệu pháp che mắt, sử dụng thuốc nhỏ mắt, phẫu thuật.

Phụ huynh có thể cho trẻ thực hiện một số bài tập cải thiện nhược thị, giúp tăng cường sức mạnh của cơ mắt, rèn luyện sự phối hợp giữa hai mắt, mắt yếu với não. Bài tập này cũng giúp trẻ tăng khả năng nhận biết đồ vật và khả năng tập trung.

Che một bên mắt: Bố mẹ hướng dẫn bé dùng lòng bàn tay hoặc miếng bịt mắt che mắt khỏe, sau đó dùng mắt yếu để quan sát và diễn tả lại sự vật. Nhờ đó, mắt yếu làm việc nhiều hơn, có thể lặp lại trong vài giờ mỗi ngày.

Tô màu tranh vẽ: Phụ huynh chuẩn bị cho con bút màu và những tranh vẽ đơn giản có đường nét rõ ràng. Sau đó, che bên mắt khỏe rồi hướng dẫn bé tô màu vào đúng các họa tiết. Bài tập này có thể tăng khả năng nhận biết và độ chính xác của mắt.

Ghép hình: Chọn các bộ tranh ghép hình hoặc lắp ráp lego có màu sắc rõ nét để kích thích thị giác. Độ khó cần phù hợp với tuổi của bé và tăng dần theo thời gian.

Xâu chuỗi hạt: Sau khi che mắt khỏe, trẻ có thể tập xâu hạt vào dây. Hoạt động này có thể rèn luyện sự phối hợp giữa tay với mắt, kích thích mắt yếu làm việc hiệu quả hơn.

Lựa đậu: Bố mẹ cho bé phân loại các loại đậu hoặc hạt có kích thước, màu sắc khác nhau. Nhờ đó, trẻ có thể cải thiện khả năng quan sát, kích thích hai mắt phối hợp làm việc.

Nhược thị thường khó phát hiện trong những năm đầu đời. Phụ huynh có thể nhận biết thông qua những biểu hiện như bé hay nheo mắt, cúi sát khi xem tivi, cầm nắm không chính xác, hay nghiêng đầu hoặc than chóng mặt, mỏi mắt, nhức đầu… Để xác định chính xác, trẻ cần được kiểm tra thị lực, sàng lọc hình ảnh.

Bác sĩ Nhi khuyến cáo phụ huynh nên đưa con đến bệnh viện có chuyên khoa Mắt khi thấy dấu hiệu bất thường. Trẻ cần khám định kỳ mỗi 6-12 tháng để tầm soát các bệnh về mắt hoặc tật khúc xạ.

Ngọc Kim Thắm