Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết nhiều người nghĩ ngủ là “không làm gì cả”, nhưng thực ra đây là giai đoạn não bộ làm việc cực tích cực. Thói “thức khuya, ngủ ít” như liều thuốc độc khiến não bộ già trước tuổi.
Thiếu ngủ gây suy giảm trí nhớ, gián đoạn truyền tín hiệu giữa các tế bào thần kinh, dẫn đến kém tập trung, phản ứng chậm và giảm tư duy sáng tạo. Nhiều người dễ cáu gắt, lo âu, mất kiểm soát hành vi và tăng nguy cơ trầm cảm. Ngủ ít khiến nồng độ cortisol – hormone căng thẳng tăng cao vào buổi tối, gây ức chế hệ miễn dịch và tăng viêm nhiễm trong cơ thể. Thiếu ngủ cũng làm gián đoạn sản xuất insulin, dẫn đến tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường tuýp hai.
Nhiều người có thói quen ngủ bù vào cuối tuần để “trả nợ” giấc ngủ sau một tuần bận rộn khá phổ biến, đặc biệt ở giới trẻ. Tuy nhiên, đây không phải giải pháp tối ưu và có thể gây hại cho sức khỏe. Ngủ bù cũng không thể bù đắp hoàn toàn những tổn hại do thiếu ngủ kéo dài, thậm chí gây rối loạn nhịp sinh học, khiến cơ thể mệt mỏi, uể oải, chán nản, không tỉnh táo. Thức khuya và dậy muộn khiến bạn khó bắt đầu tuần mới. Ngoài ra, các cơ quan nội tạng như gan – thận sẽ thải độc tốt nhất từ sau 10 giờ tối, đặc biệt là khi cơ thể trong trạng thái ngủ say. Lúc này, bạn cần đi ngủ để cơ thể được nghỉ ngơi, đào thải độc tố.
Rối loạn giấc ngủ gây các vấn đề về trí nhớ, mức độ tập trung, ảnh hưởng cuộc sống và hiệu quả công việc. Tình trạng này kéo dài còn làm gia tăng tần suất bệnh ung thư, dạ dày, hen, COPD, thận,gan, cơ xương khớp, bệnh lý liên quan hệ miễn dịch…
Nhóm người trẻ tuổi mắc rối loạn giấc ngủ có nguy cơ cao hơn về giảm năng suất làm việc, thiếu tập trung. Ngủ ít hơn 7 tiếng hoặc nhiều hơn 9 tiếng mỗi ngày cũng làm gia tăng tần suất đột quỵ, nhất là xuất huyết não.
Theo bác sĩ, người trưởng thành cần đảm bảo ngủ đủ 7 đến 9 giờ mỗi đêm, đi ngủ trước 23 giờ để tận dụng khung giờ vàng giải độc của cơ thể. “Nên đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, kể cả cuối tuần, để giữ đồng hồ sinh học luôn ổn định”, bác sĩ nói.
Tăng cường thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như quả mọng (việt quất, mâm xôi), rau họ cải (bông cải xanh, bắp cải xoăn) và các loại hạt (óc chó, hạnh nhân). Bổ sung Omega-3 từ cá hồi, cá thu, cá ngừ ít nhất hai lần mỗi tuần để duy trì độ đàn hồi màng tế bào thần kinh và giảm viêm não. Hạn chế đường tinh luyện và chất béo bão hòa từ thực phẩm chiên rán.
Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần giúp tăng cường oxy cho não và kích thích sản sinh các yếu tố tăng trưởng thần kinh. Các liệu pháp thư giãn như xoa bóp, ngâm chân nước ấm giảm căng thẳng thần kinh.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề bất thường. Khi có dấu hiệu rối loạn giấc ngủ, nên đến gặp bác sĩ, chuyên gia tư vấn về giấc ngủ để được chẩn đoán tình trạng, có phương pháp hỗ trợ phù hợp.
Thùy An
